Bruggen hebben iets moois, vind ik. Ze verbinden de ene oever met de andere en maken het mogelijk dat we verder kunnen dan waar we waren.
Zo goed we zijn om een fysieke brug te bouwen, zo slecht zijn wij (die van het sociale systeem) in het bouwen van een brug die het economische systeem verbindt met het ecosysteem, oftewel onze leefomgeving (ook wel moeder Aarde genoemd).
Ik hoor steeds vaker: “maar wij hebben nu een ecoloog in dienst genomen”. De vraag die ik daarbij heb is of die ecoloog dan ook bruggenbouwer is. Of een ecoloog begrip heeft van de menselijke natuur en in staat is een transitie tot stand te brengen die zorgt voor de verbinding tussen het economische en het ecologische systeem. Of die ecoloog dan zorgt dat besluiten die een organisatie neemt op duurzame waarden gebaseerd worden en niet voornamelijk op economische en technische waarden. Wat heeft een ecoloog in huis om dat te bereiken? Natuurlijk is het goed dat data beschikbaar is over de kwaliteit van ecosystemen en biodiversiteit. Maar dat is al decennialang beschikbaar. De weerstand om te accepteren dat wij mensen de boosdoener zijn in de teloorgang van biodiversiteit en kwaliteit van leefomgeving is enorm. Dus we moeten begrijpen hoe wij mensen omgaan met slecht nieuws, met negatieve feedback. Dus begrijpen hoe de menselijke natuur in elkaar zit. Waarom eerst dat enorme verzet, en ontkennen wat we verknoeien? Daarmee weerhouden we onszelf ervan te leren. Zonder fouten maken kun je niet leren.
In nu nog kwalitatief hoogwaardige gebieden, lopen ecologen met een bezwaard gemoed rond. Een ecoloog zei eens tegen mij, als je hier onderzoek wilt doen naar besluitvorming kom je hier niet levend vandaan. Recentelijk werd me opnieuw afgeraden onderzoek te doen naar besluitvorming en waarden die mensen daarin tot uitdrukking brengen, met dezelfde reden.
Maar ik ben ervan overtuigd dat het mogelijk is iets te bedenken waardoor we besluiten kunnen nemen waarin diversiteit in waarden tot uitdrukking komt. Is dat niet de brug en is dan niet iedereen beter af, inclusief de natuur, andere soorten, onze eigen leefomgeving, generaties nu en die van de toekomst?
Het in dienst nemen van een ecoloog maakt een besluit nog niet integraal. Want een ecoloog is ook maar een mens, en heeft al dan niet bewust ook een beperkt aantal waarden. Diversiteit is het toverwoord maar ook, verbinding leggen en een model ontwikkelen voor een integraal besluit. En gezamenlijk streven naar een toekomst met welvaart, hoe dat ook gedefinieerd wordt, voor iedereen. Niet alleen voor mensen! Want we hebben andere soorten zo hard nodig om die kwaliteit van onze leefomgeving overeind te houden.
